Okuma Müziği Önerisi: Bu yazıyı okurken arka planda biraz karanlık caz açabilirsiniz. Poe’nun kendisi cazı duymaya yaklaşık yarım yüzyıl geç kaldı ama kuzgunun itiraz edeceğini sanmıyoruz.
Kuzgunlar, Parasızlık ve Bir Oyster House
O la la! Tekinsiz evlerin, diri diri gömülmenin ve edebiyat tarihinin en meşhur kuzgununun efendisi Edgar Allan Poe…
Onu karanlık bir odada, mum ışığında ve elinde tüy kalemle hayal etmek kolay.
Gerçek hayatı ise yazdıklarından pek daha konforlu değildi.
Poe hayatının önemli bölümlerinde ciddi maddi sıkıntılar yaşadı. Baltimore da onun hikâyesinde özel bir yere sahipti: burada akrabalarıyla yaşadı, edebiyat kariyerinin önemli adımlarından bazılarını attı ve yıllar sonra yine bu şehirde hayatını kaybetti.
Fakat Baltimore’daki Poe’nun daha az bilinen bir adresi vardı:
İstiridye tezgâhları.
Dönemin anlatılarında Poe’nun şehirdeki oyster house’lara uğradığından söz edilir. Onu tanıdığını söyleyen bir Baltimore sakini, Poe’yla dönemin meşhur istiridye lokantalarından birinde karşılaştığını ve birlikte oyster stew, yani istiridye yahnisi yediklerini bile anlatır.
Başka eski anlatılarda ise Poe’nun Widow Meagher’ın işlettiği istiridye tezgâhı ve barın müdavimlerinden biri olduğu söylenir.
Mekândakilerin ona taktığı isim ise gayet uygundu:
“Bard.”
Şair.
İstiridye O Zamanlar Lüks Değildi
Bugün şık bir restoranda buzların üzerinde servis edilen istiridyeyi görünce Poe’nun parasızlığıyla bu yemeği yan yana getirmek biraz garip gelebilir.
Fakat 19. yüzyıl Baltimore’unda durum farklıydı.
Chesapeake Körfezi’nin zengin istiridye yatakları sayesinde istiridye bölgede bol bulunan, meyhanelerde ve halk lokantalarında tüketilebilen gündelik yiyeceklerden biriydi.
Yani Poe’nun önündeki tabak bugünkü anlamıyla bir “lüks deniz mahsulü tabağı” değildi.
Baltimore’un günlük hayatının bir parçasıydı.
Bir bakıma dönemin fast food’u.
Peki Poe Gerçekten Her Gece Sarhoş Olup Masada mı Sızıyordu?
Burada gotik sis biraz yoğunlaşıyor.
Poe’nun alkolle ilişkisine dair çok sayıda anlatı var. Fakat ölümünden sonra hakkında o kadar çok hikâye üretildi ki gerçekle efsaneyi ayırmak bugün bile kolay değil.
Bazı tanıklar çok az miktarda içkiden bile hızla etkilendiğini söylerken, onu uzun dönemler boyunca hiç sarhoş görmediğini anlatanlar da vardı.
Üstelik 1849’daki ölümünün koşulları hâlâ kesin olarak açıklanmış değil.
Kısacası Poe’nun hayatı kendi hikâyelerinden birine dönüştü:
Tanıklar var.
İpuçları var.
Kesin cevap yok.
Ama istiridye konusunda elimiz biraz daha güçlü.
O yüzden mutfağa geçebiliriz.
Baltimore Ruhuyla Çıtır İstiridye
İstiridyeyi una gömüp yağda kurutana kadar kızartırsanız Poe bile mezarından kalkıp itiraz edebilir.
İyi kızarmış istiridyenin dışı çıtır, içi ise hâlâ yumuşak ve sulu kalmalıdır.
Malzeme Çantası
- 400–500 gram ayıklanmış istiridye eti
- 1 su bardağı un
- 1 yumurta
- Yaklaşık 1/2 su bardağı buz gibi maden suyu
- Old Bay çeşnisi
Old Bay yoksa:
- Toz kırmızı biber
- Sarımsak tozu
- Çok az kereviz tuzu
- Karabiber
Kızartmak için:
- Sıvı yağ
Yanına:
- Limon
- İyi bir ekmek
3 Adımda İhtiras Reçetesi
1. Çıtır Zırh
Un, yumurta ve buz gibi maden suyunu bir kapta karıştırın.
Old Bay veya baharat karışımını ekleyin.
Bulamacı gereğinden fazla çırpmayın. Birkaç küçük topak dünyanın sonu değildir; hatta çıtır doku için gayet iyidir.
İstiridyelerin fazla suyunu kâğıt havluyla nazikçe alın.
2. Kızgın Yağ Operasyonu
Derin bir tavada yağı iyice kızdırın.
İstiridyeleri bulamaca batırıp fazla kaplamanın akmasına izin verin ve tavayı kalabalıklaştırmadan kızgın yağa bırakın.
Yağ yeterince sıcak değilse çıtır istiridye yerine yağ emmiş küçük süngerler elde edersiniz.
Bunu Poe bile hak etmiyor.
3. Kısa ve Karanlık Final
İstiridyeleri dışları altın rengine dönene kadar kısa süre kızartın. Boyutlarına göre birkaç dakika yeterli olacaktır.
Fazla pişirmeyin; istiridyenin içi yumuşak kalmalı.
Kâğıt havlu üzerine çıkarın ve henüz sıcakken üzerine biraz limon sıkın.
Mutfak FM Püf Noktası
Deniz mahsullerinde kızartmanın sırrı uzun süre pişirmek değil, yüksek ısıda kısa süre çalışmaktır.
Bulamacın soğuk, yağın sıcak olması çıtır kaplamayı kolaylaştırır.
Sonra tabağı masaya koyun, ekmeği yanına bırakın ve Baltimore’un 19. yüzyıl oyster house’larından birini hayal edin.
Bir köşede matbaacılar konuşuyor.
Birileri iskambil oynuyor.
Tezgâhın arkasında sessiz, ince bir adam oturuyor.
Mekândakiler ona “Bard” diyor.
Henüz kuzgun gelmemiş.
Ama istiridyeler hazır.
Afiyet olsun. Aşkla ve biraz melankoliyle yiyin.